Сауда саласындағы кәсіпкерге субсидия: «Даму» қоры несие пайызын қалай төлейді және қай қалада беріледі

Сауда кәсіпкері несие алса, оның пайызының бір бөлігін «Даму» қоры банкке өзі төлеп береді. Бұл — сауда субсидиясы, ресми аты «Сауда саласындағы кәсіпкерлерге субсидия беру». Несиені лицензиясы бар екінші деңгейдегі банк береді, шешімді де банк қабылдайды. Бағдарлама сауданың бәріне емес, нақты қалалар мен ЭҚЖЖ кодтарына беріледі, сондықтан алдымен сіздің жағдайыңыз кіре ме, соны тексересіз.

Сауда субсидиясы қалай жұмыс істейді

Банк несиеге толық мөлшерлеме қояды. Ол Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінен ең көбі 4 пайыздық тармаққа жоғары болады. Пайыздық тармақ — екі мөлшерлеменің айырмасы: 15,75 %-ға 4 тармақ қосылса, 19,75 % шығады. Базалық мөлшерлеме қазір 15,75 %, демек толық мөлшерлеме 19,75 %-дан аспайды. Қор мөлшерлеменің 40 %-ына дейін төлейді, бірақ сіз 12,6 %-дан кем төлемейсіз.

Базалық мөлшерлеме 17 %-дан төмен болса, сіз дәл 12,6 % төлейсіз, қалғанын қор өтейді. Дәл қазір сіздің үлесіңіз 12,6 %, ал қордың үлесі 7,15 пайыздық тармақ, бұл толық мөлшерлеменің шамамен 36 %-ы. Базалық мөлшерлеме 17 %-дан асқанда ғана қор дәл 40 %-ын төлейді.

Мысал: 100 млн теңге несиені инвестицияға 5 жылға алсаңыз және банк толық мөлшерлемені 19,75 % қойса, қор банкке шамамен 21 млн теңге төлейді. Нақты соманы банк шартқа жазады, ал есептің жолы субсидиялау бетінде жазылған.

Базалық мөлшерлеме өзгерсе не болады

Ұлттық Банк келесі шешімін 4 желтоқсанда шығарады. Мөлшерлеме өссе, қордың үлесі де өзгереді:

Сонымен 17 %-ға дейін сіздің мөлшерлемеңіз өзгермейді, одан жоғары болса, сіз толық мөлшерлеменің 60 %-ын төлейсіз.

Сома мен мерзім: қала түріне қарай

Субсидия мерзімі инвестицияға 5 жылға дейін, айналым қаражатына 3 жылға дейін. Бұл — субсидия мерзімі, несиенің өзінің мерзімі емес. Қалаңыздың қай топқа жататынын қордың өңірлік филиалынан немесе 1408 нөмірінен нақтылайсыз.

Облыстық маңызы бар қалада қай сауда кіреді

Облыстық маңызы бар қалада субсидия барлық дүкенге берілмейді. Мына түрлері кіреді:

• 47.11 және 47.19 кодтары: кең ассортиментті дүкендер;
• 47.91.0: интернет-дүкендер;
• 46.90.3: кең ассортиментті көтерме базалар;
• 68.20.3, 68.20.4, 68.20.5: сауда үй-жайларын жалға беру.

Басқа кодтағы дүкен, мысалы тек аяқ киім сататын мамандандырылған дүкен, облыстық маңызы бар қалада тізімге кірмейді. Моно және шағын қалада, ауылда аумақ кеңірек: 46-шы бөлім (көтерме сауда) мен 47-ші бөлім (бөлшек сауда) кіреді, тек автомобиль мен мотоцикл саудасы кірмейді. Қызмет көрсету субсидияланбайды, сауда үй-жайларын жалға беруден басқа.

Қай жерде жұмыс істемейді

Бағдарлама Астана, Алматы және Шымкентте жұмыс істемейді. Мұны қордың есебі де растайды: 02.11.2026 жағдайы бойынша бұл үш қалада сауда субсидиясына қаражат жоқ, ал 17 облыста бар. Сауда-ойын-сауық орталықтарына да субсидия берілмейді. Сіздің жобаңыз осы қалаларда болса, басқа жолдарды жеңілдетілген несие бетінен қараңыз.

Несиені қандай мақсатқа аласыз

Екі мақсат бар:

• инвестиция: ұзақ мерзімге салатын қаражат;
• айналым қаражатын толықтыру: тауар, шикізат және материал сатып алу.

Айналым қаражатына тауарды тізілімге енген қазақстандық тауар өндірушілерден аласыз. Бұл шартсыз субсидия берілмейді.

Не субсидияланбайды

Мына жағдайларда сауда субсидиясы берілмейді:

• бұрынғы несиені жаңасымен жабу: қайта қаржыландыру жоқ;
• сауда-ойын-сауық орталықтарының жобалары;
• Астанада, Алматыда және Шымкентте жүретін жобалар;

Несиеңіз 500 млн теңгеден асса, тағы бір шарт бар: субсидия мерзімі аяқталғанша дивиденд төлемеңіз. Төлесеңіз, қор төлемді тоқтатады, ал алған субсидияңызды қайтарасыз.

Несие алғаннан кейінгі міндеттеме

Инвестицияға несие алсаңыз, екі қаржы жылы өткенде сіз төлейтін салық 15 %-ға өсуі керек. Айналым қаражатына алсаңыз, бұл талап жоқ. Салық берешегі жоқ екенін растайтын анықтама екі жағдайда да керек.

Субсидияны қалай аласыз

1. Қалаңыздың түрі мен ЭҚЖЖ кодыңызды кестемен салыстырыңыз.
2. Қордың филиалынан өңіріңізде қаражат бар-жоғын сұраңыз.
3. Лицензиясы бар екінші деңгейдегі банкке несиеге өтінім беріңіз. Банк несие туралы шешімді өзі қабылдайды.
4. Салық берешегі жоқ анықтаманы алып қойыңыз, ол әрдайым керек.
5. Банк несие береді де, қор сіздің орныңызға мөлшерлеменің бір бөлігін банкке төлей бастайды.

Несиені тек екінші деңгейдегі банк береді: бұл бағдарламада микроқаржы ұйымдары мен лизингтік компаниялар жоқ. Жоба құжаттарын дайындауға бизнес-жоспар беті көмектеседі.

Өтінім бермес бұрын тексеретін тізім

1. Жобаңыз Астанада, Алматыда немесе Шымкентте емес.
2. Жобаңыз сауда-ойын-сауық орталығына жатпайды.
3. Қалаңыздың түрі белгілі: облыстық маңызы бар қала ма, моно немесе шағын қала ма, ауыл ма.
4. ЭҚЖЖ кодыңыз сол қала түріне арналған тізімде бар.
5. Несие жаңа: бұрынғы несиені жабу жоқ.
6. Айналым қаражатына тауарды тізілімге енген қазақстандық өндірушілерден аласыз.
7. Салық берешегіңіз жоқ.

Алтыншы тармақ тек айналым қаражатына алатындарға қатысты. Қалған тармақтардың бірі сәйкес келмесе, субсидия бұл жобаға берілмейді, сонда басқа жолды қараңыз.

Кепіл жетпесе

Сауда субсидиясы кепіл орнына жүрмейді: ол тек пайызды төмендетеді. Банк кепіл сұраса және кепіл жетпесе, «Даму» қорының кепілдігі бөлек бағдарлама ретінде несиенің 85 %-ына дейін жабады. Оны кепілсіз несие бетінде оқисыз.

Сауда субсидиясы мен «Іскер аймақ»

Жобаңыз өндіріске жақын болса, «Іскер аймақ» бетін оқыңыз. Жабдықты бөліп төлеп алғыңыз келсе, лизинг беті бар.

Orken Business Finance ЖШС — қор да, банк те емес. Біз қалаңыз бен ЭҚЖЖ кодыңыздың сауда субсидиясына кіретінін тексереміз, субсидияны есептейміз, өтінімді дайындаймыз. Шешімді банк қабылдайды. Алдымен бағдарлама таңдау бетінен бастауға болады. Сауда туралы жалпы мәлімет сауда бетінде.