Жас кәсіпкер үшін мемлекеттік қолдау: 14–35 жастағыларға жеңілдетілген несие, микрокредит және гранттар

Жас кәсіпкер деп 14-тен 35 жасқа дейінгі адамды атайды. Мемлекет жас кәсіпкерге бөлек грант бермейді, бірақ жеңілдетілген несие береді: мөлшерлемесі жылына 2,5 %-дан аспайды, сомасы 5 млн теңгеге дейін. Мұны тек жеке кәсіпкер (ЖК) алады. Грант жасқа қарай емес, әлеуметтік топқа қарай беріледі.

Жас кәсіпкерге қандай қолдау бар

Жас шегі жастар микрокредитінде ғана бар. Қалған қолдауды жасына қарамай аласыз, сондықтан жас кәсіпкер оларға да қатыса алады.

Грант пен микрокредиттің айырмасы үлкен. Грантты қайтармайсыз, бірақ ол 1 730 000 ₸-ден аспайды және тек әлеуметтік топтағыларға беріледі. Микрокредит үш еседей көп, 5 млн теңгеге дейін, бірақ оны қайтарасыз, және кепіл қоясыз. Сондықтан алдымен өз тобыңызды тексересіз. Субсидия дегеніміз — мемлекет несие пайызының бір бөлігін сіздің орныңызға банкке төлейді, ал несиенің өзін өзіңіз қайтарасыз.

Жастар микрокредитінің шарттары

Микрокредит жеке тұлғаға емес, ЖК-ға беріледі. Сондықтан алдымен ЖК тіркеуіңіз керек. ЖК-ны қалай ашуды ЖК-ны нөлден ашу бетінен оқисыз.

Микрокредит кімге жарамайды

ЖК тіркелгеніңізге 5 жыл толған болса, жастар микрокредитіне өтінім бере алмайсыз: шарт өтінім берген күнгі мерзімге қарайды. Жасыңыз 35-тен асса, жас шегінен де өтіп кетесіз. Екі жағдайда да басқа жол бар: «Ауыл аманаты» жас шегін қоймайды, ал «Іскер аймақ» бизнестің жасына қарамайды.

Жұмыс орындары

Несиенің шарты — жаңа тұрақты жұмыс орындарын ашу. Қанша орын ашасыз, ол ЖК-ңыздың тіркелген мерзіміне байланысты. Тіркелгеніне 1 жыл толмаса, несие алған күннен бастап бір жыл ішінде кемінде 1 жаңа тұрақты жұмыс орнын ашасыз. Тіркелгеніне 1 жылдан асса, кемінде 2 жұмыс орнын ашасыз. Сондықтан өтінім бермей тұрып, жұмысқа кімді алатыныңызды жоспарлайсыз. Мұны микрокредит бетінде де көресіз.

Кім береді және қалай қарайды

Микрокредитті «Даму» қоры емес, жергілікті атқарушы орган шарт жасасқан агент береді. Жергілікті орган бұл қаржыны бюджеттен 10 жылға алады, мөлшерлемесі — 0,01 %. Өтінімді жеті адамнан тұратын комиссия қарайды, ол айына кемінде бір рет жиналады. Агенттің кім екенін жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау мәселелерімен айналысатын жергілікті басқармадан сұрайсыз.

Жастарға арналған жеңілдетілген несие: ай сайын қанша төлейсіз

Есепті 5 млн теңгеге, 5 жылға, ай сайын тең төлеммен жасадық; негізгі қарызды төлемейтін жеңілдік кезеңін есепке алмадық. Жылына 2,5 % болса, ай сайын шамамен 88 700 ₸ төлейсіз, бүкіл мерзімде пайыз шамамен 324 000 ₸ болады. Сол сома бойынша 12,6 %-дық несиеде ай сайын шамамен 112 700 ₸, ал пайыз бір жарым миллионнан асады — шамамен 1 765 000 ₸. Жастар микрокредитінде 1,4 млн теңгеден астам үнемдейсіз.

«Ауыл аманаты»: ауылда тұрсаңыз

Ауылда немесе шағын қалада тұрсаңыз, екінші жол бар: «Ауыл аманаты». Ол да 2,5 %-дан аспайды, бірақ сома көбірек: 2 500 АЕК-ке дейін, яғни 2026 жылы 10 812 500 теңге. Оны ЖК ғана емес, жұмыссыз, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам да, кооператив те ала алады. Жеке тұлғаның ауылда немесе шағын қалада кемінде 12 ай тұрақты тіркеуі болуы керек. Несие мерзімі — 5 жылға дейін, ауыл шаруашылығы мен өңдеуге — 7 жылға дейін. Негізгі қарызды 12 айға дейін төлемей тұруға болады. Өңдеуге, кооперативке және қайта алған несиеге сома 8 000 АЕК-ке дейін көтеріледі, яғни 34 600 000 ₸. Кепіл керек. Өтінімді электрондық түрде, электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦҚ) жібересіз, шешім 15 жұмыс күнінде шығады. Толық шарты — «Ауыл аманаты» бетінде.

Жас кәсіпкер грантты қалай алады: әлеуметтік топ бойынша

Жасына қарай грант жоқ. «Бастау Бизнес» грантын 400 АЕК-ке дейін, яғни 1 730 000 ₸ дейін мына топтағылар алады: атаулы әлеуметтік көмек алатындар, кәмелетке толмаған 4 және одан көп баласы бар көпбалалы отбасына жәрдемақы алатындар, асыраушысынан айырылуға байланысты төлем алатындар, қоныс аударушылар, қандастар, еңбекке қарсы көрсетілімі жоқ мүгедектігі бар адамдар және мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырғандар. Осы топтардың біріне жатсаңыз және өтінім күні жұмыссыз немесе тіркелгеніне 1 жыл толмаған ЖК болсаңыз, жасыңызға қарамай өтінім бересіз. Алдымен онлайн-курстан өтіп, сертификат аласыз. Шарттары — 400 АЕК гранты бетінде.

Курстың өзі гранттан бөлек те керек: ол тегін, 14 күнге дейін созылады, оны өз бетіңізше оқисыз. Курсқа жұмыссыздар, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, жаңа және жұмыс істеп тұрған ЖК, тағы бірнеше санат қатыса алады. Сертификат 3 жыл жарайды. Бәрі — «Бастау Бизнес» курсы бетінде.

Әлеуметтік кәсіпкер ретінде тізілімде тұрсаңыз, 5 млн теңгеге дейінгі грантқа да қатысасыз. Ол — әлеуметтік кәсіпкерлерге грант бетінде.

Жас кәсіпкер бағдарламасын қалай таңдайсыз

Қолдауды жас кәсіпкер ретінде жасыңызға, тұратын жеріңізге және ЖК-ның бар-жоғына қарай таңдайсыз. Жағдайыңызға сай жолды кестеден табасыз.

Қор кепілдігі туралы кепілсіз несие бетінде жазылған.

Бизнес әлі ашылмаған болса

Жобаңыз әлі жоспарда болса да, «Іскер аймаққа» қатысуға болады: бизнестің жасына шек жоқ. Бір шарты бар: қызмет түріңіз бағдарламаның жалпы тізімінде немесе ауданыңыздың, қалаңыздың тізімінде болуы керек. Бұл субсидия: несиені банк немесе лизинг компаниясы береді, ал қор несие пайызының бір бөлігін сіздің орныңызға банкке төлейді. Сіз 12,6 %-дан төлейсіз, сома 200 млн теңгеге дейін, субсидия 3 жылға беріледі. Инвестициялық жобада кемінде бір жаңа жұмыс орнын ашасыз. Қор жобаңызды 5 жұмыс күнінде қарайды, оң шешім 6 ай жарайды. Мөлшерлемені жеңілдетілген несие бетінде есептейсіз.

Жас кәсіпкер бағдарламасына өтінім беру қадамдары

1. Жасыңызды (14–35) және ЖК-ңыздың тіркелген мерзімін (5 жылдан аз) тексересіз.
2. Қайсысына барасыз: ауыл болса — «Ауыл аманаты», қала болса — жастар микрокредиті.
3. Кепілге не қоятыныңызды және жұмысқа кімді алатыныңызды жоспарлайсыз.
4. Агентке өтінім беріп, комиссияның шешімін күтесіз.
5. Комиссия «иә» десе, шартқа қол қойып, несиені аласыз да, жұмыс орындарын ашуға кірісесіз.

Orken Business Finance ЖШС — қор да, мемлекеттік орган да емес. Біз қай қолдау сізге жарайтынын таңдауға, есептеуге және бизнес-жоспарды жазуға көмектесеміз; шешімді комиссия мен банк қабылдайды. Алдымен бағдарлама таңдау бетінен бастаңыз.