Даму қорына, банкке және грантқа арналған кәсіпкерлік бизнес-жоспар: қай құжат қайда керек

Бизнес-жоспар — жобаңыздың мәнін, қажетті соманы және ақшаны қайтару жолын цифрмен көрсететін құжат. «Даму» қорының бағдарламаларында оның бір ғана үлгісі жоқ: жоспарды қайда тапсыратыныңызға қарай оны әртүрлі жазасыз. Іскер аймақ — «Даму» қорының бағдарламасы: қор банк несиесінің пайызының бір бөлігін сіздің орныңызға өтейді (бұл — субсидия). Мұнда жобаңызды банк өзі бағалайды, ал «Бастау Бизнес» грантына қысқа жоба толтырасыз. Төменде қай кәсіпкерлік бизнес-жоспар қайда керек екені, неден тұратыны және Orken Business Finance ЖШС оны қалай дайындайтыны жазылған.

Кәсіпкерлік бизнес-жоспар қайда керек

Іскер аймақ субсидиясының қағидасында жоспардың белгілі бір үлгісі жоқ. Несиені банк беретіндіктен, жобаның қаржы жағынан тиімділігін де банк өзі бағалайды. Субсидия құжаттарын «Даму» қорына да банк жібереді: пакетте бизнес-жоспар, техникалық-экономикалық негіздеме (ТЭН) немесе банктің өз сараптама қорытындысы болады, қайсысы бар болса. Яғни кейде жоспарды банктің өзі сұрамайды. Өз қаражатыңыздың қандай үлесін салатыныңызды қағида көрсетпейді, оны банк шешеді.

Банкке арналған жоспар

Несие бермес бұрын банк жобаңыздың қаржы жағынан тиімділігін кешенді бағалайды. Сондықтан жоспарды банктің өз талабына қарай жазасыз. «Даму» қорына баратын құжаттар тізімі мен банктердің талаптары банкке арналған бизнес-жоспар бетінде жазылған.

Грантқа арналған жоба

Қайтарымсыз грантқа ұзын құжат жазбайсыз: порталдан шаблонды жүктеп, толтырасыз. Онда мақсатты бір сөйлеммен жазасыз, тауарлар мен қызметтерді грант есебінен және өз қаражатыңыз есебінен бөлек бағандарға саласыз. Содан кейін аудан немесе қала комиссиясында жобаны қорғайсыз, қорғау онлайн өтуі мүмкін. Комиссия мынаны қарайды: идеяңыз бәсекеге төтеп бере ала ма, өнімді қайда сатасыз, жоба қаржы жағынан тұрақты ма, жобаны өзіңіз жақсы білесіз бе. Грант 400 АЕК, яғни 1 730 000 ₸ (АЕК — айлық есептік көрсеткіш, 2026 жылы 4 325 ₸). Толық жолы грантқа бизнес-жоспар бетінде, ал грант шарттары 400 АЕК грант бетінде.

Толық жоспар қашан қажет

Инфрақұрылымдық қолдауға өңірлік үйлестірушіге өтінім берсеңіз, кәсіпкерлік бизнес-жоспар, ТЭН және жобалық-сметалық құжаттама қосылады. Өнеркәсіпті дамыту қорынан техника не жабдық алғыңыз келсе, жоспарға қаржылық модель қосасыз. Модельді формулалары көрінетін электрондық кестеде, айлар бойынша жасайсыз. Пайда мен шығын болжамы, баланс және ақша қозғалысы есебі — үш кесте, олар бір-біріне сай болуы керек. Өнеркәсіпті дамыту қоры туралы толығырақ — Өнеркәсіпті дамыту қоры бетінде.

Жоспар неден тұрады

«Даму» қоры сайтында «Бизнес-жоспарлар 20» деген жинақ жариялаған: онда 20 дайын жоспар бар. Олардың құрылымы мынадай:

1. түйіндеме мен жоба тұжырымдамасы;
2. өнімнің сипаттамасы;
3. маркетинг жоспары, күшті және әлсіз жақтарын, мүмкіндіктер мен қатерлерді талдау;
4. техникалық жоспарлау;
5. өнімді сату және түсім жоспары;
6. қаржыға қажеттілік;
7. тиімділік: пайда мен шығын есебі;
8. әлеуметтік-экономикалық және экологиялық әсер.

Жинақтағы жоспарлар 2020 жылғы, сондықтан олардан тек құрылымды қараңыз. Бизнес-жоспар үлгісі бетінде шартты мысал бар.

Цифрлар субсидия міндеттемелеріне сай болуы керек

Іскер аймақ субсидиясын алсаңыз, мына міндеттемелерді орындайсыз. Инвестицияға алған несиенің әр 100 млн теңгесіне кемінде бір жаңа жұмыс орнын ашасыз, оған екі қаржы жылы беріледі. Табыс бағаның жиналған өсімінен (инфляциядан) 1 пайыздық тармақтан артық қалмауы керек. Айналым қаражатына алсаңыз, табыс пен еңбекақы қоры да осылай өсуі керек. Жоспардағы табыс пен жұмыс орнының болжамы осы міндеттемелерге сай келуі керек.

Сома мен мөлшерлемені де жоспарға дәл жазасыз. Субсидияланатын несиелердің жиынтығы бір кәсіпкерге, оның байланысты тұлғаларын қоса, 200 млн теңгеден аспайды. Субсидия мерзімі — 3 жыл, ұзартылмайды. Несие мөлшерлемесі Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесіне 4 пайыздық тармақты қосқаннан аспайды: базалық мөлшерлеме 15,75 % болғанда ол 19,75 %, соның 12,6 %-ын сіз төлейсіз, қалғанын «Даму» қоры өтейді. Негізгі қарызды ішінара немесе толық мерзімінен бұрын өтесеңіз, осы шектің ішінде жаңа несие бойынша субсидияны қайта алуға болады.

Жоба қағидаға сай екенін алдын ала тексеріңіз

Жоспар қағидаға сай келмей қалмасын десеңіз, алдымен жобаңыздың түрін тексеріңіз. Іскер аймақта мыналар субсидияланбайды: акцизделетін тауарлар, тау-кен өндірісі мен карьерлер, ломбардтар, микроқаржы және факторинг ұйымдары мен лизинг компанияларының қызметі, овердрафт, үлесті сатып алу, қайта қаржыландыру, пәтер мен тұрғын үй сатып алу. Айналым қаражатына салық, зейнетақы және әлеуметтік аударымдар мен кеден төлемдерін төлеуге ақша жұмсауға болмайды. Инвестициялық жобаны 18 айдан аспайтын мерзімде аяқтайсыз.

Іскер аймаққа тек шағын және микро бизнес қатысады, орта және ірі бизнес қатыспайды. Шағын бизнесте орташа жылдық қызметкер саны 100 адамнан, жылдық табыс 300 000 АЕК-тен (2026 жылы 1 297 500 000 ₸) аспайды. Микро бизнесте қызметкер саны 15 адамға дейін немесе жылдық табыс 30 000 АЕК-ке (129 750 000 ₸) дейін болады.

«Даму» қоры құжатты қанша уақыт қарайды

«Даму» қорына құжаттар пакетін банк жібереді: банктің оң шешімі, жоспар немесе ТЭН, сіздің келісім өтініміңіз және басқа құжаттар. Банктен пакет түскен соң қор жобаны 5 жұмыс күнінде қарайды. Пакетте кемшілік болса, қор оны 1 жұмыс күнінде қайтарады. Оң шешім 6 ай жарамды, осы мерзімде шартқа қол қоясыз. «Даму» қорында бюджет ақшасы болмаса, ақша түскенше ол банктен құжат қабылдамайды. Қаражаттың бар-жоғын қор өз сайтында жариялайды.

Деректер дұрыс болуы керек

Кәсіпкерлік бизнес-жоспар жазғанда әр цифрдың көзі болады. Өнеркәсіпті дамыту қорының талабында өтінім беруші деректердің толықтығы мен дұрыстығына өзі жауап береді, ал деректерді әдейі бұрмалау сараптаманы тоқтатып, өтінімді қабылдамауға негіз болады. Растай алмайтын цифрды біз жоспарға жазбаймыз.

Қор қызметкері деп хабарласатындар

«Даму» қоры 2026 жылғы 23 қазанда ескерту жариялады: кейбір адамдар өзін қор қызметкері немесе делдал деп таныстырып, несие, субсидия не кепілдік алып беремін деп ақша сұрайды. Қордың өз консультациялары тегін. Хабарласқан адамды 1408 нөміріне қоңырау шалып тексеріңіз. Біз «Даму» қорының өкілі емеспіз.

Orken Business Finance не істейді

Біз кәсіпкерлік бизнес-жоспар, ТЭН және қаржылық модель дайындаймыз: банкке, «Даму» қорына, грантқа немесе инвесторға арнап. Компания 2017 жылдан бері жұмыс істейді. Команда мен негізін қалаушының тәжірибесінде клиенттерге тартылған қаржы 100 млрд теңгеден асады. Біз қор да, банк те емеспіз, сондықтан несие беру-бермеуді банк, субсидия мен грант беру-бермеуді қор мен комиссия шешеді. Өзіңізге қай бағдарлама сай келетінін әлі білмесеңіз, алдымен бағдарлама таңдау бетінен бастаңыз.

Жоспарға қалай дайындалу керек

Жоспар жазар алдында мына қадамдарды орындаңыз:

1. Жоспарды қайда тапсыратыныңызды шешіңіз: банкке, «Даму» қорына, грантқа немесе лизингке.
2. Жобаңыздың ЭҚЖЖ кодын, орнын және кәсіпкер санатын тексеріңіз. ЭҚЖЖ — экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші.
3. Қажетті соманы және өз қаражатыңыздың мөлшерін жазып қойыңыз.
4. Тауарлар мен қызметтердің бағасын және айлық кірісті есептеңіз.
5. Өтінім қалдырыңыз: біз жоспарды сіздің құжаттарыңыз бен сандарыңыз бойынша жазамыз.